Najambitniejszy serial w historii Polski
Jak podkreślają autorzy raportu, jest to największa produkcja telewizyjna w najnowszej historii Polski. Serial w reżyserii Jana Holoubka inspirowany jest wydarzeniami wokół zatonięcia promu MS „Jan Heweliusz” w 1993 roku. W jego stworzenie zaangażowano ponad 120 osób w obsadzie, kolejne setki osób w ekipie (w tym 40 kaskaderów oraz prawie 200 specjalistów od postprodukcji), a także około 3000 statystów. Dla Netflixa serial wyprodukowała firma Telemark.
„Serial >>Heweliusz<< przypomina nam, że polskie kino to przestrzeń, w której rodzą się ważne opowieści o nas samych i o świecie. To nasza pamięć i nasza wyobraźnia. W niedawnej, dla wielu wciąż żywej, historii katastrofy promu >>Jan Heweliusz<< twórcy odnajdują tematy uniwersalne. W znajomych scenografiach, w tej szczególnej estetyce polskiej transformacji ustrojowej, pokazują dramaty, które do dziś pozostają aktualne. To jest prawdziwa siła polskich sektorów kreatywnych, to jest prawdziwa siła polskiego filmu. To jest prawdziwa siła >>Heweliusza<<, który będąc produkcją tak bardzo polską, jest równocześnie dziełem o rozmachu europejskim i światowym. I jako takie wywiera swój wpływ również na naszą gospodarkę – tak wyniki raportu komentuje Marta Cienkowska, ministra kultury i dziedzictwa narodowego. – Wystarczy wspomnieć, że usługi przy realizacji tej produkcji świadczyło ponad 2500 firm z całego kraju, co przełożyło się na wkład do PKB na poziomie 78 mln złotych”.
Firmy z każdego województwa w Polsce zaangażowane w produkcję serialu
Zdjęcia do serialu odbywały się w wielu regionach w Polsce, a w realizację produkcji zaangażowanych było 2560 firm ze wszystkich województw w Polsce. Co więcej, w aż 6 z 16 województw przy produkcji usługi świadczyło ponad 100 przedsiębiorstw.
Wydatki produkcji na rzecz lokalnych firm były skoncentrowane w województwie mazowieckim, gdzie ich wartość przekroczyła 15,7 mln zł. Znaczące kwoty trafiły również do firm z województwa małopolskiego (7,9 mln zł), dolnośląskiego (2,9 mln zł) i zachodniopomorskiego (2,8 mln zł). Łącznie wydatki produkcji na terenie Polski obejmujące m.in. wynagrodzenia, towary i usługi dostarczane przez lokalne firmy sięgnęły 61,7 mln złotych w latach 2024-2025.
Największą kategorią wydatków na rzecz lokalnych firm były koszty efektów wizualnych, stanowiące 23% całkowitych wydatków. Znaczące wydatki poniesiono również w związku z lokacjami zdjęć (13%), podróżami i zakwaterowaniem (10%) oraz pozyskiwaniem pojazdów i zwierząt do zdjęć (również 10%).
„Opierając się na usługach świadczonych przez szerokie grono lokalnych firm, tym samym wspierając tworzenie setek miejsc pracy i stymulując aktywność gospodarczą o wartości wielu milionów złotych, produkcja serialu „Heweliusza” przyniosła korzyści, które wykraczają poza zwykłą produkcję telewizyjną – zauważa Alice Gambarin, associate director w Oxford Economics i jedna ze współautorek raportu. – Nasza analiza pokazuje, jak duży w rzeczywistości był wkład tej produkcji do zatrudnienia, wielu sektorów przemysłu i usług oraz całej polskiej gospodarki”.
Wpływ gospodarczy produkcji audiowizualnych w Polsce
Oxford Economics szacuje, że produkcja serialu „Heweliusz” przyczyniła się do wzrostu polskiego PKB o łącznie 78 mln zł w latach 2024-2025. Wkład ten jest rezultatem trzech kanałów oddziaływania: wpływu bezpośredniego (który odzwierciedla wynagrodzenia dla obsady i ekipy), wpływu pośredniego (związany z wydatkami na towary i usługi w łańcuchu dostaw) oraz wpływu indukowanego (pochodzącego z wydatków osób i firm w szerszej gospodarce).
Wyniki analiz wskazują, że na każdy 1 milion złotych, który aktywność związana z produkcyjną serialu wniosła do gospodarki Polski, wygenerowano dodatkowe 1,8 miliona złotych dalszej aktywności gospodarczej w ramach łańcucha dostaw oraz poprzez wypłatę wynagrodzeń.
Całkowity wpływ na zatrudnienie to łącznie 640 pełnoetatowych i niepełnoetatowych miejsc pracy. W województwie mazowieckim zlokalizowano 62% bezpośrednio wygenerowanego zatrudnienia, czyli 270 miejsc pracy.
Wnioski i szersze korzyści
Wyniki badania zleconego przez Motion Picture Association pokazują, że produkcja serialu „Heweliusz” miała znaczący pozytywny wpływ nie tylko na dyskusję wśród społeczeństwa i kręgów kultury, ale także na aktywność gospodarczą w Polsce, wspierając zatrudnienie w wielu regionach i branżach. Autorzy raportu zaznaczają, że podobne budżety i wzorce wydatków innych produkcji filmowych i serialowych w Polsce mogłyby przynieść podobne skutki gospodarcze.
Szersze korzyści z tego typu projektów audiowizualnych mogą obejmować turystykę związaną z filmami, tworzenie miejsc pracy dla praktykantów lub studentów czy rozwój wyspecjalizowanych firm. Oprócz wpływu ekonomicznego generowanego przez wydatki na produkcję, takie seriale czy filmy mogą przynieść korzyści inne korzyści, w tym pomagają budować reputację Polski w świecie nie tylko jako ważnej destynacji dla branży produkcji audiowizualnej (w tym poprzez świetną infrastrukturę i lokalne ekipy filmowe), ale także jako krajowej potęgi kulturalnej, która potrafi opowiadać fascynujące i autentyczne polskie historie.
Link do pełnego raportu dostępny na: https://www.mpavision.eu/data/oxford-economics-impact-report-heweliusz/
Źródło informacji: Netflix
